କେନ୍ଦ୍ର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରୂପାୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ‘ଶାସନରେ ପ୍ରଶାସନିକ ତଥ୍ୟର ସମନ୍ୱୟ’ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ ୨୯ ଏବଂ ୩୦ ଏପ୍ରିଲ, ୨୦୨୬ରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଏକ ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଂଚଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନେ ଯୋଗ ଦେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଆୟୋଜିତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଂଚଳ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କ ସମ୍ମିଳନୀର ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭାବେ ଏହି ସମ୍ମିଳନୀକୁ ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ପ୍ରଶାସନିକ ତଥ୍ୟର ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ଏବଂ ସମୟସୀମା ଉପରେ ସହମତି ଗଠନ ଏବଂ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ ଶାସନରେ ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ।
ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପୂର୍ବରୁ, ଫେବୃଆରୀ ୨୪ ତାରିଖରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ରାଜ୍ୟ, କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ/ବିଭାଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଜାତୀୟ ପରାମର୍ଶ କର୍ମଶାଳା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କର୍ମଶାଳା ସମୟରେ, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିବା ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ସହମତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରାମର୍ଶ କର୍ମଶାଳା ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ପରାମର୍ଶର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ସଂପର୍କୀତ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ନୁହେଁ ବରଂ ଭୂମିସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବାସ୍ତବତା ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିବ। ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ବର୍ତ୍ତମାନର ଡାଟା ସିଷ୍ଟମ ଏବଂ ତୃଣମୂଳସ୍ତରର ପ୍ରତିବନ୍ଧକଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣିବା ଏବଂ ଡାଟା ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଆନ୍ତଃକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ସମ୍ପର୍କରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରସ୍ତୁତିର ସ୍ଥିତି ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା। ଏସବୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କର୍ମଶାଳାର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଆନ୍ତଃ-ବିଭାଗୀୟ ଡାଟାସେଟଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା।
ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ରେ, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଏସବୁ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ କର୍ମଶାଳାମାନ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲେ। ଏହି କର୍ମଶାଳାଗୁଡ଼ିକରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ମତାମତ ଉପରେ ଆଧାର କରି, ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ଏକ ଆଲୋଚନା ବିଷୟବସ୍ତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, ଯାହାକି ଏହି ଲିଙ୍କରେ ଉପଲବ୍ଧ: https://www.mospi.gov.in/uploads/announcements/announcements_1776852884237_2790a90e-d136-4a4e-be41-0aa4b626408a_Final_Note_WS_2104.pdf । ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁ ତଥ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମର ବିକାଶକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଏ।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ନୀତି ପ୍ରଣୟନ ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନରେ ପ୍ରଶାସନିକ ଡାଟାସେଟର ପୁନଃବ୍ୟବହାରର ଆବଶ୍ୟକତା। ଶାସନ ଏବେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଓ ତୁରନ୍ତ ସୂଚନା ଚାହୁଁଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ଦ୍ବାରା ପରସ୍ପର ବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଡାଟାସେଟଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସ୍ତରରେ ପ୍ରମାଣ-ଆଧାରିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତମ୍ଭରେ ପରିଣତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ଏକ ସମନ୍ବିତ ଡାଟା ଢାଞ୍ଚାର କେତେକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉପାଦାନ ଏବେ ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି, ଯାହାକୁ https://mospi.gov.in/data-governance-guidelines and https://egovstandards.gov.in.. ରେ ଦେଖିହେବ। ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି ଡାଟା ଆବଣ୍ଟନ ଓ ସେୟାରିଂ ପାଇଁ ନୀତି ଢାଞ୍ଚା ସକ୍ଷମ କରିବା; ମେଟାଡାଟା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସୂଚିତ ମାନଦଣ୍ଡ, ମାନକ କୋଡ୍, ବର୍ଗୀକରଣ ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ଚିହ୍ନଟକାରୀ; ଗୁଣବତ୍ତା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଢାଞ୍ଚା; ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସନ୍ଧାନ ଏବଂ ପ୍ରସାର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ । ସାମୂହିକ ଭାବରେ, ଏହି ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ତଥ୍ୟ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଆଇନଗତ, ବୈଷୟିକ ଏବଂ ସାଂସ୍ଥାଗତ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରଦାନ କରେ। ସମ୍ମିଳନୀରେ ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକ ତଥ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକାର ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ସ୍ଥିର କରାଯିବ, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଡାଟାସେଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃବ୍ୟବହାରକୁ ସହଜ କରୁଥିବା ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାଂସ୍ଥାଗତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।
ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସ୍ତରରେ ସମନ୍ବିତ ଡାଟାସେଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉନ୍ନତି ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ଆଲୋଚନା ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ସମୟସୀମାବଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସମନ୍ବିତ ଡାଟାସେଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ପରିମାଣରେ ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧିକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ସକ୍ଷମ ଏକ ଅନୁକୂଳ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ବିକାଶ କରିବା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନାର ପ୍ରାଥମିକ ଧ୍ୟାନ ନିରନ୍ତର ତଥ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଆନ୍ତଃକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ରହିବ, ଯାହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଡାଟା ବିନିମୟ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଏହି ଡାଟାସେଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ଉପଲବ୍ଧତା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ଜେନେରେସନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେୟାରିଂ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଡାଟା ପ୍ରୋସେସଟି ଅଟୋମେଟେଡ୍ ହେବ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନାରେ ରହିବ ନିୟମିତ ବିଭାଗୀୟ କାର୍ଯ୍ୟଲାଗି ଲିଗାସି ଡାଟାସେଟ ସମେତ ସମସ୍ତ ଡାଟାସେଟ୍ର ଚିହ୍ନଟୀକରଣ ଓ ସେଗୁଡିକର ସମନ୍ବୟ।
ବିଶ୍ବରେ ପ୍ରଚଳିତ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ ଅନୁସାରେ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଡାଟା ସମନ୍ବୟ ରୋଡମ୍ୟାପ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦିଗରେ ଏହି ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ସମ୍ମିଳନୀ ଏକ ଉଦ୍ୟମ। ଏହାର ଏକ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଏକୀକୃତ ଡାଟା ସିଷ୍ଟମ ଓ ଡାଟାକୁ ଏଆଇ ସକ୍ଷମ କରିବା। ଏହା ସହିତ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ବିଦ୍ୟମାନ ପ୍ରଶାସନିକ ତଥ୍ୟକୁ ଉପଯୋଗ କରି, ଡାଟା ସମନ୍ୱୟର ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଭାବ ପ୍ରୟୋଗ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ଏକ ଉଦାହରଣ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ। ଶେଷରେ, ଏହି ମିଳିତ ରୋଡମ୍ୟାପର ସଠିକ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏକକ ମାନୁଆଲ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର ଦୂରୀକରଣ, ବିଦ୍ୟମାନ ବିଭାଗୀୟ ସାଇଲୋଗୁଡ଼ିକୁ ଯୋଡ଼ିବା ଏବଂ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଏଆଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଡାଟା ଇକୋସିଷ୍ଟମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିବ। ଭାରତର ପ୍ରଶାସନିକ ଡାଟା ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ମୌଳିକ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି, ଏହି ଢାଞ୍ଚା ସଠିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଲକ୍ଷ୍ୟସାଧନ, ଦକ୍ଷ ସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ବଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଫଳାଫଳ-ମୁଖୀ ଶାସନ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହକରେ ବିକଶିତ ହେବ।
ଏହି ସମ୍ମିଳନୀରେ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସରକାରଙ୍କ ଯୋଜନା, ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଭାଗର ଅଧିକାରୀ, କିଛି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ/ବିଭାଗର ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବେ। ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ବିଷୟବସ୍ତୁକୁ ଯେପରି ଆଗକୁ ବଢାଇପାରିବେ ସେଥିଲାଗି ସରକାର, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥା, ଥିଙ୍କଟ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ପ୍ରଶାସନିକ ତଥ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ, ଆନ୍ତଃକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ଏବଂ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ବିକାଶର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ। ସମ୍ମିଳନୀରେ ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନର କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନା ସଂପର୍କରେ ଉପସ୍ଥାପନା ପ୍ରଦାନ କରିବେ ଯଦ୍ବାରା ସମ୍ମିଳନୀର ବିଚାରବିମର୍ଷ ଓ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନା ସଂପର୍କରେ ସହମତି ସୃଷ୍ଟିହୋଇପାରିବ। ଏହା ସହିତ ଡାଟାସେଟର ଆନ୍ତଃକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ତଥ୍ୟ ସମନ୍ୱୟର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ ଯାହାକି ରାଜ୍ୟ/କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ସ୍ତରରେ ପ୍ରଶାସନିକ ତଥ୍ୟ ପୁନଃବ୍ୟବହାର ପଦକ୍ଷେପକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ଉପଯୋଗୀ ପ୍ରମାଣିତ ହେବ । ୨୯ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ପୂର୍ବାହ୍ଣ ୧୦ ଘଣ୍ଟା ସମୟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ସମ୍ମିଳନୀର ଉଦ୍ଘାଟନୀ ଅଧିବେଶନରେ କେନ୍ଦ୍ର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରୂପାୟନ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ( ସ୍ବାଧୀନ ଦାୟିତ୍ବ), ଓଡ଼ିଶାର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗଦେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି।
