ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ପ୍ରକାଶିତ ଏମ୍ବରର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିସିଟି ରିଭ୍ୟୁର ସଦ୍ୟତମ ସଂସ୍କରଣ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ପବନ ଏବଂ ସୌର ଶକ୍ତିରୁ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଦେଶ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି, ଯାହା ଜର୍ମାନୀକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଦେଇଛି। ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଏନର୍ଜି ଥିଙ୍କ୍ ଟ୍ୟାଙ୍କ୍ ର ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଗତ ବର୍ଷ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନର ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ପବନ ଏବଂ ସୌର ମିଳିତ ଭାବରେ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ। ଭାରତର ଅଂଶ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଭାବରେ, ନବୀକରଣୀୟ ଏବଂ ପରମାଣୁ ସମେତ କମ୍ କାର୍ବନ ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକ ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନର ୪୦.୯ ପ୍ରତିଶତ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥିଲେ। ୧୯୪୦ ଦଶକ ପରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତିର ଅଂଶ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ଭାରତରେ ଗତ ବର୍ଷ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଉତ୍ସଗୁଡ଼ିକର ଅବଦାନ ୨୨ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ୮ ପ୍ରତିଶତ ସହିତ ଏଥିରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ପବନ ଏବଂ ସୌର ମିଳିତ ଭାବରେ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ, ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ସ୍ୱଚ୍ଛ ବିଦ୍ୟୁତ ବୃଦ୍ଧିର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲା, ୨୦୨୪ରେ ରେକର୍ଡ ୮୫୮ ଟେରାୱାଟ୍ ଘଣ୍ଟା ଯୋଡା ଯାଇଥିଲା – ଯାହା ୨୦୨୨ରେ ପୂର୍ବ ରେକର୍ଡ ତୁଳନାରେ ୪୯ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି।
ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିସିଟି ରିଭ୍ୟୁ, ଯାହା ଏବେ ଏହାର ଷଷ୍ଠ ସଂସ୍କରଣରେ ଅଛି, ଏଥିରେ ୮୮ ଟି ଦେଶର ତଥ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି ଯାହା ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାହିଦାର ୯୩ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ୨୧୫ ଟି ଦେଶର ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏମ୍ବରର ଏସିଆ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଆଦିତ୍ୟ ଲୋଲା କହିଛନ୍ତି ଯେ ରେକର୍ଡ ସୌର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଏସିଆରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଗତି ପାଉଛି। “ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହିତ, ନିରନ୍ତର ବିସ୍ତାର ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ବଜାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ,” ସେ କହିଛନ୍ତି, ଏହା ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ନୂତନ ଶକ୍ତି ଅର୍ଥନୀତିର ପ୍ରବେଶ ପ୍ରଦାନ କରିବ।ଏମ୍ବରର ବରିଷ୍ଠ ଶକ୍ତି ବିଶ୍ଳେଷକ ନେଶୱିନ୍ ରଡ୍ରିଗ୍ସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ଗ୍ରହଣରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି କିନ୍ତୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି: ବର୍ଦ୍ଧିତ ଚାହିଦା ସହିତ ତାଳ ଦେବା ପାଇଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି କରିବା।
ଜାତିସଂଘର ଜଳବାୟୁ ମୁଖ୍ୟ ସାଇମନ ଷ୍ଟିଲ୍ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତକୁ “ସୌର ମହାଶକ୍ତି” ବୋଲି କହିଥିଲେ, ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଆହୁରି ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେବ। ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ୟୁଏନ୍ଏଫ୍ସିସିସିକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଏହାର ଜାତୀୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅବଦାନ (ଏନଡିସିଏସ୍) ର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ, ଭାରତ ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଉତ୍ସରୁ ଏହାର ସ୍ଥାପିତ ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତାର ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ହାସଲ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି। ୨୦୨୧ ମସିହାରେ, ସରକାର ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୫୦୦ ଜିଡବ୍ଲୁ ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ କ୍ଷମତାରେ ପହଞ୍ଚିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ – ଏକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଯାହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଏନଡିସିଏସ୍ ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ୧୪ତମ ଜାତୀୟ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଜନା ପରି ପ୍ରମୁଖ ନୀତିଗତ ଦଲିଲରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ତଥାପି, ଫେବୃଆରୀରେ ଏମ୍ବରର ଏକ ପୂର୍ବ ରିପୋର୍ଟରେ ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯେ ଯଦି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ନିବେଶ ବାର୍ଷିକ ଅତି କମରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ନହୁଏ, ତେବେ ଭାରତ ଏହି ୫୦୦ ଜିଡବ୍ଲୁ ଲକ୍ଷ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବ।
