ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ସରକାର ସାରା ଦେଶରେ ଉନ୍ନତ ସୁରକ୍ଷା ଫିଚର୍ ସହିତ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ନୂତନ ଇ-ପାସପୋର୍ଟକୁ ଅନେକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପୁରୁଣା ପାସପୋର୍ଟ ଅପେକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ଏକ ଆରଏଫ୍ଆଇଡି ଚିପ୍, ଏନକ୍ରିପ୍ଟେଡ୍ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଫିଚର୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଫିଚର୍ ଇମିଗ୍ରେସନ୍ କାଉଣ୍ଟରରେ ଯାଞ୍ଚକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବ। ବୈଜେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏବେଠାରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାସପୋର୍ଟ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ହେବ। ତଥାପି, ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ଅଣ-ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ପାସପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ମିଆଦ ଶେଷ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଧ ରହିବ।
ତଥାପି, ଯଦି ଆପଣ ୨୮ ମଇ ୨୦୨୫ରେ କିମ୍ବା ତା’ପରେ ଏକ ନୂତନ ପାସପୋର୍ଟ ଜାରି କରିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଆପଣଙ୍କର ପାସପୋର୍ଟ ନବୀକରଣ କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କର ନୂତନ ପାସପୋର୍ଟ ଏକ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ହେବ। ଏହି ଇ-ପାସପୋର୍ଟଟି ପୁରୁଣା ପାସପୋର୍ଟ ପରି ଦେଖାଯିବ, ପୁରୁଣା ପାସପୋର୍ଟ ପରି ପୃଷ୍ଠା ସହିତ ସମାନ ହେବ, କିନ୍ତୁ ଏହାର କଭରରେ ଏକ ଛୋଟ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଚିପ୍ ରହିବ। ଏହି ଚିପ୍ ପାସପୋର୍ଟ ଧାରକଙ୍କ ନାମ, ଫଟୋ, ଆଙ୍ଗୁଠି ଚିହ୍ନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ଡିଜିଟାଲ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବ। ଏହି ଚିପ୍ ବିଶ୍ୱର ଯେକୌଣସି ବିମାନବନ୍ଦରରେ କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ମେସିନ୍-ପଠନୀୟ ହୋଇପାରିବ। ଏଥିରେ ଥିବା ତଥ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ ଭାବରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବ, ଯାହା ଏହାକୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ କରିବ।
ଯଦି କେହି ନକଲି ପାସପୋର୍ଟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ତେବେ ମେସିନ୍ ତୁରନ୍ତ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନର ପାସପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ସୂଚନା ଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନର ପାସପୋର୍ଟ ସହିତ ଇମିଗ୍ରେସନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବହୁତ ସମୟ ନେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ନୂତନ ପାସପୋର୍ଟ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳ କରିବ। ବର୍ତ୍ତମାନର ପାସପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ି ଆବଶ୍ୟକ କରେ। ତଥାପି, ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ପ୍ରଚଳନ ସହିତ, ଲମ୍ବା ଧାଡ଼ିରେ ବିତାଇବା ସମୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ, ଯାହା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥାନ ସହଜ କରିବ। ନୂତନ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ଜାରି ହେବାର ଖବର ଶୁଣି ଅନେକ ଲୋକ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ପୁରୁଣା ପାସପୋର୍ଟ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କଣ କରିବେ।
ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପୁରୁଣା ପାସପୋର୍ଟ ଏହାର ବୈଧତା ସମାପ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଧ ରହିବ। ଆପଣ ଏହାକୁ ନବୀକରଣ କଲେ ହିଁ ଏକ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ପାଇବେ। ସରକାର ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆପଣଙ୍କର ପୁରୁଣା ପାସପୋର୍ଟକୁ ତୁରନ୍ତ ବଦଳାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ସେବା ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କିଛି ସହରରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଏହା ଏବେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି। ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାସପୋର୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରୁ କେବଳ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ଜାରି କରାଯିବ। ଲୋକମାନେ ଯେପରି କୌଣସି ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ନ ହୁଅନ୍ତି ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଦ୍ରୁତଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୮ ନିୟୁତ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି ଏବଂ ବିଦେଶରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ମିଶନଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ୬୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଇ-ପାସପୋର୍ଟ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ପାସପୋର୍ଟ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଖୋଲିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫୧୧ କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲାଯାଇଛି, ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ବାକି ୩୨ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରେ ଏହି କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି।
ମେ ୨୦୨୫ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପାସପୋର୍ଟ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସଂସ୍କରଣ ୨.୦ ଅଧୀନରେ, ୩୭ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ ପାସପୋର୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, ୯୩ଟି ପାସପୋର୍ଟ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ୪୫୧ଟି ପୋଷ୍ଟ ଅଫିସ ପାସପୋର୍ଟ ସେବା କେନ୍ଦ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଛି। ଏହାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଂସ୍କରଣ, ଜିପିଏସପି ଭି୨.୦, ୨୮ ଅକ୍ଟୋବର, ୨୦୨୫ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏଆଇ ଚାଟ୍ ବଟ୍, ଭଏସ୍ ବଟ୍, ଡିଜିଲକର, ଆଧାର ଏବଂ ପାନ୍ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ସହିତ ଆସିବ, ଯାହା ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଯାଞ୍ଚକୁ ସହଜ କରିବ।
