ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ୩୩୪ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ହଟାଇଛି

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ (ଜାତୀୟ/ରାଜ୍ୟ/ଆରୟୁପିପି) ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ ୧୯୫୧ର ଧାରା ୨୯A ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ରେ ୬ଟି ଜାତୀୟ ଦଳ, ୬୭ଟି ରାଜ୍ୟ ଦଳ ଏବଂ ୨୮୫୪ଟି ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅଣସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ (ଆରୟୁପିପି) ପଞ୍ଜୀକୃତ। (ସଂଲଗ୍ନ: ଜାତୀୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକା) ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପଞ୍ଜୀକରଣ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି ଯେ ଯଦି ଦଳ ୬ ବର୍ଷରୁ କୌଣସି ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ି ନଥାଏ, ତେବେ ଦଳକୁ ପଞ୍ଜୀକୃତ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ଦିଆଯିବ। ଏହା ସହ, ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ ଆଇନ ୧୯୫୧ର ଧାରା ୨୯A ଅନୁଯାୟୀ, ପଞ୍ଜୀକରଣ ସମୟରେ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ନାମ, ଠିକଣା, ପଦାଧିକାରୀ ଇତ୍ୟାଦି ବିବରଣୀ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ପୂର୍ବରୁ, ଜୁନ୍ ୨୦୨୫ରେ, ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ (ସିଇଓ) ଙ୍କୁ ଉପରୋକ୍ତ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପାଳନ ସମ୍ପର୍କରେ ୩୪୫ ଟି ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ (ଆରୟୁପିପି) ର ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା।

ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ (ସିଇଓ) ମାନେ ତଦନ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ (ଆରୟୁପିପି) ଗୁଡ଼ିକୁ କାରଣ ଦର୍ଶାଇବା ପାଇଁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପକ୍ଷକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶୁଣାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍ତର ଦେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମାମଲା ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ (ସିଇଓ) ମାନଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଆଧାରରେ, ମୋଟ ୩୪୫ ଟି ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ  ମଧ୍ୟରୁ ୩୩୪ ଟି ଉପରୋକ୍ତ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପାଳନ କରୁନଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ବାକି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ ମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଯାଇଛି। ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ, ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ ମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ସୁପାରିଶକୁ ବିଚାର କରିବା ପରେ, ୩୩୪ ଟିପଞ୍ଜୀକୃତ ଅସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ତାଲିକାରୁ ବାହାର କରିଛନ୍ତି (ଲିଙ୍କ୍: https://www.eci.gov.in/list-of-political-parties)।

ବର୍ତ୍ତମାନ, ମୋଟ ୨୮୫୪ ଟି ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ମଧ୍ୟରୁ ୨୫୨୦ ଟି ବାକି ଅଛି। ଏହି ତାଲିକାରୁ ବାହାର କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସଫା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ରଣନୀତିର ଅଂଶ। ଏହି ପଞ୍ଜୀକୃତ ଅସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ଲୋକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଆଇନ, ୧୯୫୧ ର ଧାରା ୨୯B ଏବଂ ଧାରା ୨୯C ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ପଠିତ ଆୟକର ଆଇନ, ୧୯୬୧ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରତୀକ (ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଆବଣ୍ଟନ) ଆଦେଶ, ୧୯୬୮ର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଏବେ ଆଉ କୌଣସି ଲାଭ ପାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ ନାହିଁ। ଏହି ଆଦେଶ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଯେକୌଣସି ପକ୍ଷ ଆଦେଶର ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ନିକଟରେ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ।

ସଂଲଗ୍ନ

ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଜାତୀୟ ଦଳ

 ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜ୍ୟ-ସ୍ତରୀୟ ଦଳ