ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଅଲୱରର ବାଲା ଦୁର୍ଗ ରାଜସ୍ଥାନର ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହ୍ୟ ଏବଂ ଇତିହାସର ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଏବେ ବି ଏହାର ରହସ୍ୟ ଏବଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଆରାବଲ୍ଲୀ ଉପତ୍ୟକା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିବା ଏହି ଦୁର୍ଗରୁ କୌଣସି ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇନଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ‘କୁନୱାରା ଦୁର୍ଗ’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଅଲୱାରର ବାଲା ଦୁର୍ଗ, ଯାହାକୁ କୁନୱାରା ଦୁର୍ଗ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା, ରାଜସ୍ଥାନର ଅଲୱାର ଜିଲ୍ଲାର ଆରାବଲ୍ଲୀ ପର୍ବତମାଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଐତିହାସିକ ଦୁର୍ଗ। ଏହି ଦୁର୍ଗର ନିର୍ମାଣ ୧୫ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହାସନ ଖାନ ମେୱାତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ପରେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସକଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିଲା।
ଏହି ଦୁର୍ଗଟି ଆରାବଲ୍ଲୀ ପର୍ବତମାଳାରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ମିଟର (୯୬୦ ଫୁଟ) ଉଚ୍ଚରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହା ସହରର ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ଦୁର୍ଗ ପ୍ରାୟ ୫ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ବିସ୍ତାରିତ, ଏଥିରେ ଅନେକ ମହଲ, ମନ୍ଦିର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଠନ ରହିଛି। ଏହି ଦୁର୍ଗର ଛଅଟି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଅଛି: ଜୟ ପୋଲ, ସୁରଜ ପୋଲ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୋଲ, ଚାନ୍ଦ ପୋଲ, କୃଷ୍ଣ ପୋଲ ଏବଂ ଅନ୍ଧେରୀ ପୋଲ। ଦୁର୍ଗର କାନ୍ଥରେ ୪୪୬ଟି ବନ୍ଧୁକ ଗାତ ଅଛି, ଯାହା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଗୁଳି ଚଳାଇବା ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା।
ଇତିହାସରେ ଏହି ଦୁର୍ଗ ଉପରେ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହାକୁ ‘କୁନୱାରା ଦୁର୍ଗ’ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଦୁର୍ଗରେ ଅନେକ ମହଲ ଅଛି, ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ହେଉଛି ସଲିମ ମହଲ, ଯେଉଁଠାରେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଜାହାଙ୍ଗୀର ରହିଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଯେ ଧନର ଦେବତା କୁବେରଙ୍କ ଧନ ଏହି ଦୁର୍ଗରେ ଲୁଚି ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ଧନ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମିଳିନାହିଁ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
