ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନିକଟରେ, ଯେତେବେଳେ ଯମୁନା ନଦୀରେ ବନ୍ୟା ଆସିଥିଲା, ଦିଲ୍ଲୀର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସେଠାରେ ଅରାଜକତା ସୃଷ୍ଟି ହେଲା। ଏହି ଯମୁନା ନଦୀ ଆଗ୍ରାର ପ୍ରେମର ପ୍ରତୀକ ତାଜମହଲ ନିକଟ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥାଏ। ଯମୁନା ଅନେକ ଥର ଫୁଲି ଉଠିଲା, ଏହାର ପାଣି ତାଜମହଲର କାନ୍ଥରେ ବାଜି ପୁଣି ଫେରି ଆସିଲା, କିନ୍ତୁ ତାଜମହଲ ଟିକିଏ ବି ହଲିଲା ନାହିଁ। ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଶାହଜାହାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏହି କୋଠା ଆଜି ମଧ୍ୟ ସମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି।
ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ସତ୍ତ୍ୱେ, ତାଜମହଲ ଏହାର ଅନନ୍ୟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ, ଯାହାକୁ ମୋଗଲ ଶାସନ ସମୟରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଅନେକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟର ମଧ୍ୟ ଏହା ବିଷୟରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ତାଜମହଲ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତଳ ମାଟି କାହିଁକି ବୁଡୁନାହିଁ? ଏହାର କାରଣ କ’ଣ? ଆଜି ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ମୋଗଲ ଯୁଗର ଏହି ଚମତ୍କାର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ବିଷୟରେ କହିବୁ।
ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ଯମୁନା ନଦୀ କେବେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇନଥିଲା ଏବଂ ତାଜମହଲ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ସେଠାରେ କେବେ ବନ୍ୟା ଆସିନଥିଲା। ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଜମହଲ ୧୯୭୮ ଏବଂ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଯମୁନା ବନ୍ୟାରୁ ବଞ୍ଚି ପାରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅନନ୍ୟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଯୋଗୁଁ, କୋଠାଟି ଯେପରି ଥିଲା ସେହିପରି ଠିଆ ହୋଇ ରହିଛି। ଶାହଜାହାନଙ୍କ ଦରବାରର ଐତିହାସିକ ଅବଦୁଲ ହମିଦ ଲାହୋରୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
କୁହାଯାଏ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଶାହଜାହାନ ତାଜମହଲ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ବାଛିଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏଠାରେ ଯମୁନା ନଦୀର ପ୍ରବାହ ବହୁତ ଅଧିକ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଯମୁନା ତାଜମହଲ ପାଖରେ ବହିଯାଉଥିଲା। ତେଣୁ, ଏହାକୁ ଏପରି ଭାବରେ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଯମୁନାର ଜଳ ଏହି କୋଠାକୁ କୌଣସି କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ ନାହିଁ। ତାଜମହଲର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସମ୍ପର୍କରେ ଐତିହାସିକ ଅବଦୁଲ ହମିଦ ଲାହୋରୀ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଶାହାଜାହାନ ଜାଣିଶୁଣି ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ତାଜମହଲ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ବାଛିଥିଲେ। ପ୍ରକୃତରେ, ତାଜମହଲ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି ତାହା ଯମୁନା ନଦୀର ବକ୍ର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ବନ୍ୟା କିମ୍ବା କ୍ଷୟ ସମୟରେ, କେବଳ ଯମୁନାର ବାଙ୍କ ଏହି କୋଠାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ।
ତାଜମହଲର ମୂଳଦୁଆ ଏତେ ମଜବୁତ ଯେ ଯମୁନାର ଜଳ ଏହାର ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ନାହିଁ। ଏହାର ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ମହୋଗନି ଏବଂ ଆବୋନି କାଠ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହି କାଠ ପାଣିରେ ପଚିଯାଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ୧୯୯୦ ମସିହାରେ, ଆଇଆଇଟି ରୁରକି ତାଜ ମହଲର ଏକ ସର୍ଭେ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣାପଡିଥିଲା ଯେ କୋଠାର ମୂଳଦୁଆରେ ଏପରି କାଠ ଅଛି, ଯାହା ପାଣି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଏହା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଯମୁନାର ଜଳରୁ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ତାଜମହଲ ଚାରିପାଖରେ ୪୨ଟି କୂପ ମଧ୍ୟ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା।
