ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଉଦ୍ଭିଦ-ଆଧାରିତ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଛି। ଅନେକ ଲୋକ ଏବେ ବି ଭେଗାନିଜ୍ ଏବଂ ନିରାମିଷ ଭୋଜନକୁ ସମାନ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି। ଯଦିଓ ଉଭୟ ମାଂସ ଏବଂ ମାଛରୁ ଦୂରେଇ ରହନ୍ତି, ତଥାପି ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ସରଳ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ସମସ୍ତ ଭେଗାନ ନିରାମିଷ ଭୋଜନକାରୀ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ନିରାମିଷ ଭୋଜନକାରୀ ଭେଗାନ ନୁହଁନ୍ତି। ତେଣୁ, ଆସନ୍ତୁ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା। ଭେଗାନ ଏବଂ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଉଛି ପ୍ରାଣୀଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟର ବାଦ ଦେବାର ପରିମାଣ।
ନିରାମିଷଭୋଜିମାନେ ପ୍ରାଣୀମାଂସକୁ ଏଡାନ୍ତି, ମାଂସ, ମାଛ କିମ୍ବା କୁକୁଡ଼ା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇପାରନ୍ତି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଭେଗାନମାନେ ମାଂସ ଏବଂ ମାଛ ସମେତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଏବଂ ମହୁ ମଧ୍ୟ ଏଡାନ୍ତି। ନିରାମିଷାଶୀମାନେ ପନିପରିବା, ଫଳ, ଶସ୍ୟ, ଡାଲି, ବାଦାମ ଖାଆନ୍ତି, ଏବଂ କ୍ଷୀର, ଦହି, ବଟର ଏବଂ ପନିର ଭଳି କ୍ଷୀର-ଭିତ୍ତିକ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଭେଗାନମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଭିଦ-ଆଧାରିତ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେମାନେ କ୍ଷୀର ବଦଳରେ ବାଦାମ କିମ୍ବା ସୋୟା କ୍ଷୀର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ସେମାନେ ଉଦ୍ଭିଦ-ଆଧାରିତ ପନିର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଏବଂ ମହୁ ବଦଳରେ ପ୍ରାକୃତିକ ମିଠା ଖାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଅନେକ ଭେଗାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହା କେବଳ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚିନ୍ତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ନୈତିକ ଏବଂ ପରିବେଶଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ମଧ୍ୟ। ଭେଗାନମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର କ୍ଷତିକୁ କମ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖନ୍ତି। ସେମାନେ ଚମଡା, ପଶମ, ରେଶମ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ପରୀକ୍ଷିତ ପ୍ରସାଧନ ସାମଗ୍ରୀକୁ ମଧ୍ୟ ଏଡାନ୍ତି। ନିରାମିଷଭୋଗୀଙ୍କର ସମାନ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଜୀବନଶୈଳୀ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯଦି ଭଲ ଭାବରେ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ହୁଏ ତେବେ ଉଭୟ ଖାଦ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଷ୍ଟିକର ହୋଇପାରେ। ତଥାପି, ଭେଗାନମାନେ ଭିଟାମିନ୍ ବି୧୨, ଲୁହା, କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଏବଂ ଓମେଗା-୩ ଫ୍ୟାଟି ଏସିଡ୍ ଭଳି ପୁଷ୍ଟିକର ପଦାର୍ଥ ପ୍ରତି ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ।
ଏଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରାଣୀ-ଆଧାରିତ ଖାଦ୍ୟରେ ମିଳିଥାଏ। ନିରାମିଷ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ, କ୍ଷୀର ସମେତ ପରିପୂରକ ବିନା ଏହି ପୁଷ୍ଟିକର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ବହୁତ ସହଜ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତରେ ନିରାମିଷଭୋଗୀର ଏକ ଦୀର୍ଘ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଇତିହାସ ଅଛି। ଏହା ଅହିଂସା ଏବଂ ପବିତ୍ରତାର ପରମ୍ପରା ସହିତ ଜଡିତ। ତଥାପି, ପ୍ରାଣୀ ଅଧିକାର ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁଁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ନିରାମିଷଭୋଗ ଏବେ ଏକ ନୂତନ ବିଶ୍ୱ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଲୋକପ୍ରିୟତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
