ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ଫେବୃଆରୀ ୧ ରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୫ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେବ । ୬ଟି ବାର୍ଷିକ ଏବଂ ୨ଟି ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ବଜେଟ ପରେ ଏହା କ୍ରମାଗତ ଅଷ୍ଟମ ବଜେଟ୍ ହେବ । ବଜେଟ ହେଉଛି ଏକ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ଯାହା ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ଦେଶର ପ୍ରାଥମିକ ଆବଶ୍ୟକତା ସହ ଆର୍ଥିକ ସମସ୍ୟାମାନ ସମାଧାନ କରିବା ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ସେହିପରି କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ ଓ ରାଜ୍ୟ ବଜେଟ ଦୁହେଁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆର୍ଥିକ ଯୋଜନା ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଓ ଆୟକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥାଏ। ଯଦିଓ ଏହା ଦୁଇଟି ବଜେଟ ଏକାଧିକ ସମାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି, ଦାୟିତ୍ୱ, ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି । କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ସମଗ୍ର ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟରେ ସରକାର ଏକ ବର୍ଷର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆକାଉଣ୍ଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ , କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ହେଉଛି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ରାଜସ୍ୱ ଏବଂ ବ୍ୟୟର ଏକ ଆକଳନ, ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଏକ ବର୍ଷ ରହିଥାଏ । ଗୋଟିଏ ପ୍ରକାରେ ଏହା କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶର ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟକୁ କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଛନ୍ତି । ଦେଶର କେତେ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ ଏବଂ କେଉଁଠାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ତାହା ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି । ଦେଶର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଯୋଜନା କ’ଣ ରହିବ ? ବିକାଶ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଯୋଜନା କ’ଣ ହେବ ? ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏଥିରେ ମିଳିଥାଏ। ଅନ୍ୟପଟେ ରାଜସ୍ୱ ବଜେଟ ସ୍ଥାନୀୟ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ସମସ୍ତ ସମାଜିକ, ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ସାମୁଦାୟିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତି । ରାଜସ୍ୱ ରସିଦ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର । ଯାହା ହେଉଛି ପ୍ରଥମ ଟିକସଯୋଗ୍ୟ ଆୟ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ଅଣ-ଟିକସଯୋଗ୍ୟ ଆୟ। ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟୟ ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଏବଂ ଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସେବା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ। ରାଜସ୍ୱ ବ୍ୟୟରେ ସରକାର କେଉଁଠାରେ ବିନିଯୋଗ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଏହାର ଯୋଜନା କ’ଣ ବୋଲି ସରକାର ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ କୁହନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ସେ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ର ଚୟନ କରନ୍ତି ଏବଂ ତା’ପରେ ସେମାନଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ବଜେଟ୍ ବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି ।
