ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଦିବସ ଅବସରରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଆଜି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଅଭିଯାନର ଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ତ୍ତି ପାଳନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, ଆଜି ସମସ୍ତେ ଏକ ବିଶେଷ ଅବସରରେ, ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଦିବସ ପାଳନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏକାଠି ହୋଇଛନ୍ତି। ଏକ ନୂତନ ଏବଂ ବିକାଶଶୀଳ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ଏବଂ ଉଦ୍ଭାବକ ଏହି ଅବସରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ସେ କୃଷି, ଫିନଟେକ୍, ପରିବହନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସ୍ଥାୟିତ୍ବ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କିଛି ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଆହୁରି ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ। ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ 10 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ମନେ ପକାଇ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଭେଟି ଖୁସି ହୋଇଥିବା କହିଥିଲେ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ଭାରତର ଯୁବପିଢ଼ି ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ନୂତନ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବାର ସାହସ ଦେଖାଇଥିବା ଯୁବ ଉଦ୍ଭାବକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ, ଆଜି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଦଶ ବର୍ଷର ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ, ଏବଂ ଏହି ଯାତ୍ରା କେବଳ ଏକ ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ସଫଳତା କାହାଣୀ ନୁହେଁ ବରଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ସ୍ୱପ୍ନ ଏବଂ ଅଗଣିତ କଳ୍ପନାର ସାକାରର ଯାତ୍ରା। ଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ପ୍ରୟାସ ଏବଂ ନବସୃଜନ ପାଇଁ ବହୁତ କମ୍ ସୁଯୋଗ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଏକ ଖୋଲା ଆକାଶ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ଏହାର ଫଳାଫଳ ଦେଶ ସମ୍ମୁଖରେ ଅଛି। ମାତ୍ର 10 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ମିଶନ ଏକ ବିପ୍ଳବରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଆଜି ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ। ସେ କହିଥିଲେ, ଦଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଦେଶରେ 500 ରୁ କମ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଥିଲେ, ଆଜି ଏହି ସଂଖ୍ୟା 2 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି। 2014 ରେ ଭାରତରେ କେବଳ ଚାରୋଟି ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଆଜି ପ୍ରାୟ 125 ସକ୍ରିୟ ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଏହି ସଫଳତାର କାହାଣୀକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ସହିତ ଦେଖୁଛି। ଆଗାମୀ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଯାତ୍ରା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ, ଆଜି ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅନେକ ଯୁବକଯୁବତୀ ଆଦର୍ଶ ଉଦାହରଣ ପାଲଟିଯାଇଥିବେ ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବିଶ୍ବାସ ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ। ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି, ଆଜିର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଉଛି, ଆଇପିଓ ଶୁଭାରମ୍ଭ ହେଉଛି ଏବଂ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ସେ କହିଥିଲେ, କେବଳ 2025 ମସିହାରେ ପ୍ରାୟ 44,000 ନୂତନ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛି, ଯାହା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ ସର୍ବାଧିକ ବୃଦ୍ଧି। ଏହି ସଂଖ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ କିପରି ନିଯୁକ୍ତି, ନବସୃଜନ ଏବଂ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ଆଗେଇ ନେଉଛି ତାହା ପ୍ରମାଣିତ କରେ।
ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଦେଶରେ ଏକ ନୂତନ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛି ବୋଲି ଖୁସି ପ୍ରକାଶ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ, ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗ ମୁଖ୍ୟତଃ ବଡ଼ ଶିଳ୍ପ ପରିବାରର ପିଲାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ହିଁ କେବଳ ପାଣ୍ଠି ଓ ସମର୍ଥନର ଉପଲବ୍ଧତା ଥିଲା। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଅଧିକାଂଶ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଏବଂ ଗରିବ ପିଲାମାନେ କେବଳ ଚାକିରିର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିପାରୁଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏହି ମାନସିକତାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଟିୟର-2 ଏବଂ ଟିୟର-3 ସହର, ଏପରିକି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଯୁବକମାନେ ନିଜର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଖୋଲି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ସମାଜ ଏବଂ ଦେଶ ପାଇଁ କିଛି କରିବାର ଏହି ମନୋଭାବ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ସେ ଜୋର ଦେଇ କହିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଦେଶର ଝିଅମାନେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। 45 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକର ଅତି କମରେ ଜଣେ ମହିଳା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କିମ୍ବା ଅଂଶୀଦାର ଅଛନ୍ତି। ମହିଳାମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପାଣ୍ଠିରେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ପାଲଟିଛି। ଏହି ସମାବେଶୀ ଗତି ଭାରତର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରୁଛି।
ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଆଜି ଦେଶ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ବିପ୍ଳବରେ ଏହାର ଭବିଷ୍ୟତ ଦେଖୁଛି, ଏବଂ ଯଦି ପଚରାଯାଏ ଯେ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକ ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାହିଁକି, ତେବେ ଅନେକ ଉତ୍ତର ମିଳିବ। ସେହି ଉତ୍ତରଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଯୁବ ଦେଶ, ଭାରତ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା, ଭାରତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିର୍ମାଣ କରୁଛି, ଏବଂ ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ର ଉଭା ହେଉଛି – ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ତଥ୍ୟ ସତ୍ୟ। ତଥାପି, ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସ୍ପର୍ଶ କରେ ତାହା ହେଉଛି ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଆତ୍ମା, ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତର ଯୁବପିଢ଼ି ଆରାମଦାୟକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜୀବନ ବିତାଇବାକୁ କିମ୍ବା ପଛୁଆ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛୁକ, ବରଂ ନିଜ ପାଇଁ ନୂତନ ପଥ ଖୋଜିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ନୂତନ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ଏବଂ ନୂତନ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଖୋଜିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ଏପରି ନୂତନ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ କେବଳ ସର୍ବାଧିକ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ହାସଲ କରାଯାଏ। ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ଉଦ୍ୟୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ, ସାହସ ହେଉଛି ଉଦ୍ୟୋଗର ପ୍ରଥମ ସର୍ତ୍ତ, ଯୁବପିଢ଼ି ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଅପାର ସାହସ ଏବଂ ବିପଦକୁ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଦେଶରେ ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ନିରୁତ୍ସାହଜନକ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଏହା ମୁଖ୍ୟଧାରାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଆଜି ଯେଉଁମାନେ ମାସିକ ଦରମା ବାହାରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ ନାହିଁ ବରଂ ସମ୍ମାନ କରାଯାଉଛି। ସେ କହିଥିଲେ, ପୂର୍ବରୁ ଫ୍ରିଞ୍ଜ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିବା ଚିନ୍ତାଧାରା ଏବେ ଫ୍ୟାଶନେବଲ୍ ହୋଇଯାଉଛି। ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉପରେ ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଏହା ତାଙ୍କର ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଅଭ୍ୟାସ। ସେ କହିଥିଲେ, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କେହି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନଥିଲେ, ନିର୍ବାଚନ କିମ୍ବା କ୍ଷମତା ହାରିବା ଭୟରେ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସରକାରମାନେ ଏଡାଇ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବଂ ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ଉଚ୍ଚ ରାଜନୈତିକ ବିପଦ ବହନକାରୀ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ସର୍ବଦା ପୂରଣ କରିବାକୁ ନିଜର ଦାୟିତ୍ୱ ବୋଲି ବିଚାର କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ, ଉଦ୍ଭାବକମାନଙ୍କ ପରି, ସେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଦେଶ ପାଇଁ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ, ତେବେ କେହି ଜଣେ ହେଲେ ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପଡିବ, ଏବଂ ଯେକୌଣସି କ୍ଷତି ତାଙ୍କର ହେବ, ଏହାର ଲାଭ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପରିବାର ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଆଲୋକପାତ କରି କହିଥିଲେ, ଗତ ଦଶ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଦେଶ ଏକ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ କରିଛି ଯାହା ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ, ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନବସୃଜନର ମନୋଭାବ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକରେ ଅଟଳ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ଜାତୀୟ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପାଇଁ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ଲାଗି ହାକାଥନ୍ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସମ୍ବଳ ଅଭାବରୁ ଯେପରି ଅଭିନବ ଉପାୟ ମରି ନଯାଏ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଇନକ୍ୟୁବେସନ୍ କେନ୍ଦ୍ର ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଜଟିଳ ଅନୁପାଳନ, ଲମ୍ବା ଅନୁମୋଦନ ଚକ୍ର ଏବଂ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ରାଜର ଭୟ ପୂର୍ବରୁ ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବନ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଧା ଥିଲା ବୋଲି ମନେ ପକାଇ ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ତାଙ୍କ ସରକାର ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଜନ ବିଶ୍ୱାସ ଆଇନ ଅଧୀନରେ 180 ରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅପରାଧମୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବକମାନେ ମାମଲା ଲଢ଼ିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସେମାନଙ୍କ କାମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ପାଇଁ ମୂଲ୍ୟବାନ ସମୟ ବଞ୍ଚାଇଛନ୍ତି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ଅନେକ ଆଇନରେ ସ୍ୱ-ପ୍ରମାଣୀକରଣରୁ ଉପକୃତ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ମିଶ୍ରଣ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନକୁ ସହଜ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କେବଳ ଏକ ଯୋଜନା ନୁହେଁ, ଏହା ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ଏକ ସାମଗ୍ରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନରେ, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶିଳ୍ପମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିବାର କଳ୍ପନା ମଧ୍ୟ କରିପାରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆଇଡିଇଏକ୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ, ରଣନୀତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ କ୍ରୟ ପଥ ଖୋଲାଯାଇଛି। ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଘରୋଇ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ଥିଲା, ଏବେ ଖୋଲାଯାଇଛି, ପ୍ରାୟ 200 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଛନ୍ତି। ସେହିପରି, ଡ୍ରୋନ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁରୁଣା ନିୟମ ଭାରତକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ପଛରେ ପକାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସଂସ୍କାର ଓ ଉଦ୍ଭାବକଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ସେ ଆହୁରି କହିଥିଲେ, ସାର୍ବଜନୀନ କ୍ରୟରେ, ସରକାରୀ ଇ-ମାର୍କେଟପ୍ଲେସ୍ (ଜିଇଏମ) ବଜାର ପ୍ରବେଶକୁ ବିସ୍ତାର କରିଛି, ପ୍ରାୟ 35,000 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏବଂ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏଥିସହିତ ପ୍ରାୟ 50,000 କୋଟି ଟଙ୍କାର ପ୍ରାୟ 5 ଲକ୍ଷ ଅର୍ଡର ପାଇଛି। ଷ୍ଟାର୍ଟଅପଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ସଫଳତା ମାଧ୍ୟମରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପଥ ଖୋଲିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ପୁଞ୍ଜି ବିନା, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚିନ୍ତାଧାରା ମଧ୍ୟ ବଜାରରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ସରକାର ନୂତନ ଉଦ୍ଭାବକଙ୍କ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସଂଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ସ ପାଇଁ ଫଣ୍ଡ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ, 25,000 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ନିବେଶ କରାଯାଇଛି। ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ସିଡ୍ ଫଣ୍ଡ, ଇନ-ସ୍ପେସ୍ ସିଡ୍ ଫଣ୍ଡ ଏବଂ ନିଧି ସିଡ୍ ସପୋର୍ଟ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ ଭଳି ଯୋଜନା ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ସକୁ ସିଡ୍ ଫଣ୍ଡିଂ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଋଣ ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ, ଏକ କ୍ରେଡିଟ୍ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧକ ଅଭାବ ସୃଜନଶୀଳତା ପାଇଁ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବ ନାହିଁ।
ଆଜିର ଗବେଷଣା ଆସନ୍ତାକାଲିର ବୌଦ୍ଧିକ ସମ୍ପତ୍ତି ହୋଇଯିବ ବୋଲି ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଏହାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ, 1 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଏକ ଗବେଷଣା, ବିକାଶ ଓ ନବସୃଜନ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଉଦୀୟମାନ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିବେଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗଭୀର ପ୍ରଯୁକ୍ତି ପାଣ୍ଠି ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏଆଇକୁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦାହରଣ ଭାବରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଉଦୀୟମାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ, ଏଆଇ ବିପ୍ଳବରେ ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଅଧିକ ଲାଭ ହେବ ଏବଂ ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଏହାର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଅଛି। ଭାରତ ଫେବୃଆରୀ 2026 ରେ ଏଆଇ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରିବ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ, ଏହା ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ମହାନ ସୁଯୋଗ। ଉଚ୍ଚ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ପରି ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କହିଥିଲେ, ଇଣ୍ଡିଆ ଏଆଇ ମିଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ଛୋଟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପାଇଁ ବଡ଼ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ 38,000 ରୁ ଅଧିକ ଜିପିୟୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭାରତୀୟ ସର୍ଭରରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଭା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଦେଶୀ ଏଆଇ ବିକଶିତ କରିବା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଉଛି। ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର, ଡାଟା ସେଣ୍ଟର, ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ ପ୍ରୟାସ ଚାଲିଛି।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ଭାରତର ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା କେବଳ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱ ନେତୃତ୍ୱ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିବା ଉଚିତ୍, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ କାମ କରିବାକୁ ଏବଂ ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଆହ୍ବାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ବିଗତ ଦଶନ୍ଧିଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଏବଂ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ସମୟ ଆସିଛି। ସେ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଆଗେଇ ନେବା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଚିନ୍ତାଧାରାର ନୂତନ ଉତ୍ପାଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ମୋଦୀ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସରକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରୟାସରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ସେମାନଙ୍କର ସାହସ, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ନବସୃଜନ ଉପରେ ଗଭୀର ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକଟ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, ସେମାନେ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଗଢ଼ି ତୋଳିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଷରେ କହିଥିଲେ, ଗତ ଦଶ ବର୍ଷ ଦେଶ ନିଜର କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତ ନୂତନ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଧାରା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ବିଶ୍ୱକୁ ନେତୃତ୍ୱ ନେବା। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ୟ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପୀୟୁଷ ଗୋୟଲ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଭାରତକୁ ଚାକିରି ଖୋଜୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକାରୀଙ୍କ ଦେଶରେ ପରିଣତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ନବସୃଜନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ ନିବେଶ-ଚାଳିତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 16 ଜାନୁଆରୀ 2016ରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ନବସୃଜନ ଢାଞ୍ଚା ଏକ ମୂଳଦୁଆ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଏହା ସଂସ୍ଥାଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି, ପୁଞ୍ଜି ଏବଂ ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବ୍ୟାପକ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ଅଭୂତପୂର୍ବ ପ୍ରସାର ଦେଖିଛି, ସାରା ଦେଶରେ 2 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଛି। ଏହି ଉଦ୍ୟୋଗଗୁଡ଼ିକ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି, ନବସୃଜନ-ନେତୃତ୍ବାଧୀନ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘରୋଇ ମୂଲ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବାହକ ପାଲଟିଛନ୍ତି।
