୨୦୨୫-୨୬ ରେ ରେକର୍ଡ ୬୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ରେଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଛି; ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୧୧୪% ରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି
ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୂତନ ଲାଇନ ବିଛାଇବା, ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତୀତାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଅବରୋଧ ହୋଇଥିବା ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ୧.୫୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ସହିତ, ଗତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୧୧୦%ରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି; ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୧୦୦ଟି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ପରିଚାଳନା ଦକ୍ଷତାରେ ଉନ୍ନତି, ଯାତ୍ରା ସମୟ ହ୍ରାସ, ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି, ମୁଖ୍ୟ ଶିଳ୍ପକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ସହାୟକ ହେବସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଉଭୟ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ମାଲ ପରିବହନ ସେବାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ଘନତ୍ୱ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରଣନୈତିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରୁଛିମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମାଲ ପରିବହନ କରିଡର, ଶିଳ୍ପ ସଂଯୋଗ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ପରିବହନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବେ ପିଏମ ଗତି ଶକ୍ତି ଜାତୀୟ ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ ଅଧୀନରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବଜାର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି ଲୋକଙ୍କୁ ଏକାଠି କରୁଛନ୍ତି୧୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ୩୫ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଇଟାରସି-ନାଗପୁର ଏବଂ ସିକନ୍ଦରାବାଦ-ୱାଡ଼ି ସହିତ କସାରା-ମନମଡ଼, ଖରସିଆ-ନୟା ରାୟପୁର-ପରମଲକାସା ର ଉନ୍ନତିକରଣ ସାମିଲ ରହିଛି ମାଲ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୩୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରି, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା, ବନ୍ଦର ସଂଯୋଗ, ଦ୍ରୁତ କୋଇଲା ପରିବହନ, ଉନ୍ନତ ଉପକୂଳ ବାଣିଜ୍ୟ, ନେଟୱାର୍କ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା
ଶେଷ ମାଇଲକୁ ସଂଯୋଗ କରି ଏବଂ ଗରିବ ତଥା ବଞ୍ଚିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରି, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ପିଏମ ଗତି ଶକ୍ତି ଜାତୀୟ ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ ଅଧୀନରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରୁଛି। ସମାବେଶୀ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଜାତୀୟ ସଂହତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ, ୨୦୨୫-୨୬ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୧୦୦ଟି ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ନୂତନ ଲାଇନ, ଦୋହରୀକରଣ, ମଲ୍ଟି ଟ୍ରାକିଂ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି। ଏହି ଅଭୂତପୂର୍ବ ପ୍ରୟାସ ଏକ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା, ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନେଟୱାର୍କର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇବା ସହିତ ଉନ୍ନତ ସଂଯୋଗ ମାଧ୍ୟମରେ ବିବିଧ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଏକଜୁଟ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି। ୬୦୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ରେଳ ନେଟୱାର୍କକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରୁଥିବା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡିକରେ ମୋଟ ୧.୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ବିନିଯୋଗ କରାଯାଇଛି। ରେଳ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଏକ ଐତିହାସିକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫ ତୁଳନାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ୨୮୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ୭୨,୮୬୯ କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ୬୪ଟି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମଞ୍ଜୁରି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନୁମୋଦନ ୫୬ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଲାଇନ୍ କଭରେଜ୍ ୧୧୪ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାରେ ୧୧୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି।
ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଥିବା ୧୦୦ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ନୂତନ ଲାଇନ, ଦୋହରୀକରଣ ଏବଂ ମଲ୍ଟି-ଟ୍ରାକିଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ବାଇପାସ ଲାଇନ, ଫ୍ଲାଇଓଭର ଏବଂ କର୍ଡ ଲାଇନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ସେଚୁରେଟେଡ୍ ମାର୍ଗରେ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ କରିବା, ସମୟାନୁବର୍ତ୍ତୀତାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହିତ ଅଣସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂଯୋଗ ବିସ୍ତାର କରିବା ଏହାର ରଣନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ପରିଚାଳନା ଦକ୍ଷତାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତି ଆଣିବ ଏବଂ ସମଗ୍ର ନେଟୱାର୍କରେ ଯାତ୍ରା ସମୟ ହ୍ରାସ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ରାଜ୍ୟରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଯାହା ରେଳ ନେଟୱାର୍କର ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (୧୭ଟି ପ୍ରକଳ୍ପ), ବିହାର (୧୧ଟି), ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ (୧୦ଟି), ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ (୯ଟି) ମାଲ ପରିବହନ କରିଡର, ଶିଳ୍ପ ସଂଯୋଗ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ଚାହିଦା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେମାନଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପ୍ରମୁଖ ଫୋକସ୍ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶର ପରିମାଣ ଉଭୟ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ମାଲ ପରିବହନ ସେବାରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ମାଲ ପରିବହନ କରିଡରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ, ଶିଳ୍ପ ସଂଯୋଗକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀ ପରିବହନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବ। ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ନେଟୱାର୍କର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଗଠନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏଠାରେ ଉନ୍ନତ ସଂଯୋଗ ସମଗ୍ର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟାପକ ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ପିଏମ ଗତି ଶକ୍ତି ଜାତୀୟ ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡିକ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି ଠାରୁ ଆଗକୁ ଯାଇଥାଏ। ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ରେଳ ସଂଯୋଗ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ଏକାଧିକ କରିଡର ସହିତ ଛତିଶଗଡ଼ର ରାଓଘାଟ-ଜଗଦଲପୁର ଲାଇନ ଭଳି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ବଜାର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ, ଯାହା ବଞ୍ଚିତ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଜାତୀୟ ବିକାଶର ମୁଖ୍ୟଧାରାକୁ ଆଣିବ।
ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ଏହି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ବୃହତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ନିବେଶ ଦିଗରେ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରୁଛି। ୩୫ ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ୧୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଯାହା କରିଡର ସ୍ତରୀୟ ଉନ୍ନତିକରଣର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଗଠନ କରିଛି। ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୦,୧୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ କସାରା-ମନମଡ଼ ତୃତୀୟ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଲାଇନ (୧୩୧ କି. ମି.), ୮୭୪୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ଖରସିଆ-ନୟା ରାୟପୁର-ପରମଲକାସା ପଞ୍ଚମ ଏବଂ ଷଷ୍ଠ ଲାଇନ (୨୭୮ କି. ମି.), ୫୪୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ଇଟାରସି-ନାଗପୁର ଚତୁର୍ଥ ଲାଇନ (୨୯୭ କି. ମି.) ଏବଂ ୫୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ସିକନ୍ଦରାବାଦ (ସନଥନଗର)-ୱାଡ଼ି ତୃତୀୟ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଲାଇନ (୧୭୩ କି. ମି.) ରହିଛି। ଏକତ୍ର, କେବଳ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ୨୮,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ, ଯାହା ଅଧିକ ଭିଡ ରହୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ମାର୍ଗକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ।
ମାଲ ପରିବହନ କ୍ଷମତାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମିଶନ ୩୦୦୦ ଏମ. ଟି. ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ରଣନୀତିକ ଭାବେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛି। ଶକ୍ତି କରିଡର ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ବିଭାଗ ଉପରେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ରୁତ କୋଇଲା ଏବଂ ଖଣିଜ ପରିବହନକୁ ସୁଗମ କରିଥାଏ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଜବୁତ କରିଥାଏ। ଉଚ୍ଚ ଘନତ୍ୱ ନେଟୱାର୍କ ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାର୍ଗରେ ଭିଡ଼କୁ ସମାଧାନ କରୁଥିବାବେଳେ ରେଳ ସାଗର କରିଡର ବନ୍ଦର ସଂଯୋଗ ଏବଂ ଉପକୂଳ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଛି। ମିଳିତ ଭାବେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ସାମଗ୍ରିକ ନେଟୱର୍କ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହି ବିପୁଳ ପୁଞ୍ଜି ନିବେଶ ଦ୍ୱାରା ଯଥେଷ୍ଟ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେବ, ଇସ୍ପାତ ଏବଂ ସିମେଣ୍ଟ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ସାରା ଦେଶରେ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଯେତେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବ, ରେଳବାଇର କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ, ସେବା ପ୍ରଦାନରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବ ଏବଂ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏକ ଉତପ୍ରେରକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଏହା କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଗତି ନୁହେଁ-ଏହା ହେଉଛି ଭାରତ ଏହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆର୍ଥିକ ଲମ୍ଫ ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି।
