ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : ବିଭିନ୍ନ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ଥାନ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନର ଆଇକନିକ୍ ‘ଦରବାର ହଲ୍’ ଏବଂ ‘ଅଶୋକ ହଲ୍’ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଯଥାକ୍ରମେ ‘ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମଣ୍ଡପ’ ଏବଂ ‘ଅଶୋକ ମଣ୍ଡପ’ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି। ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ତଥା ବାସଭବନ ରାଷ୍ଟ୍ରିୟ ଭବନ ହେଉଛି ଦେଶର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଅମୂଲ୍ୟ ଐତିହ୍ୟ। ଏହାକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଧିକ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରାଯାଉଛି। ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଭବନର ପରିବେଶକୁ ଭାରତୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଏବଂ ନୈତିକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରହିଛି ବୋଲି ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସଚିବାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି। ତଦନୁସାରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନର ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହଲ – ‘ଦରବାର ହଲ୍’ ଏବଂ ‘ଅଶୋକ ହଲ୍’ ଯଥାକ୍ରମେ ‘ଗଣପତି ମଣ୍ଡପ’ ଏବଂ ‘ଅଶୋକ ମଣ୍ଡପ’ ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇ ଖୁସି ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର ବିତରଣ ପରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାରୋହ ଏବଂ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକର ସ୍ଥାନ ହେଉଛି ‘ଦରବାର ହଲ୍’।
“ଦରବାର” ଶବ୍ଦଟି ଭାରତୀୟ ଶାସକ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କର କୋର୍ଟ ଏବଂ ସଭାଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝାଏ। ଭାରତ ଗଣତନ୍ତ୍ର ହେବା ପରେ ଏହାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ହରାଇଲା, ଅର୍ଥାତ୍ ‘ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ’। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ‘ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ’ ସଂକଳ୍ପ ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଗଢି ଉଠିଥିଲା, ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ‘ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମଣ୍ଡପ’ ଏହି ସ୍ଥାନ ପାଇଁ ଏକ ଉପଯୁକ୍ତ ନାମ ଅଟେ। ‘ଅଶୋକ ହଲ୍’ ମୂଳତ ଏକ ବଲ୍ ରୁମ୍ ଥିଲା। ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ‘ଅଶୋକ’ ଶବ୍ଦ ଜଣଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ କରେ ଯିଏ ‘ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ’ କିମ୍ବା ‘କୌଣସି ଦୁଃଖରୁ ବଞ୍ଚିତ’ କରାଇଥାଏ। ଏଥିସହ ‘ଅଶୋକା’ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କୁ ଏବଂ ଏକତା ଏବଂ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଭାଗୀତାର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ।