ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଯେତେବେଳେ ଆମକୁ ଥଣ୍ଡା, ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ଆମେ ଔଷଧ ଖାଉ, ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ କିମ୍ବା ଘରୋଇ ଉପଚାର କରୁ। କିନ୍ତୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ କ’ଣ କରନ୍ତି ? ସେମାନଙ୍କର ନା ଔଷଧ ଅଛି , ନା ଡାକ୍ତର ଅଛି , ନା କୌଣସି ଡାକ୍ତରଖାନା ଅଛି । ତଥାପି ସେମାନେ କିପରି ସୁସ୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ? ଜଣେ ପଶୁ ଡକ୍ଟର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଏକ ବିଶେଷ ‘ପ୍ରାକୃତିକ ବୁଦ୍ଧି‘ ଥାଏ , ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଅସୁସ୍ଥତା ସମୟରେ ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ । ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଥିବା ବିଶେଷ ଗଛଲତା, ମାଟି, ପାଣି କିମ୍ବା ବିଶ୍ରାମ ସାହାଯ୍ୟରେ ନିଜକୁ ସୁସ୍ଥ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ।
ଆଫ୍ରିକାର ଜଙ୍ଗଲରେ ମିଳୁଥିବା ଅନେକ ମାଙ୍କଡ଼ ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲେ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ତିକ୍ତ ପତ୍ର ଚୋବାଇ ଖାଆନ୍ତି। ଏହି ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ୟର ଅଂଶ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଅସୁସ୍ଥ ହେଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜି ଖାଆନ୍ତି । ଏହି ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାକୃତିକ ପରଜୀବୀ-ପ୍ରତିରୋଧୀ ଗୁଣ ଅଛି । ତୁମେ ହୁଏତ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିବ ଯେ ପୋଷା କୁକୁରମାନେ ବେଳେବେଳେ ଘାସ ଖାଆନ୍ତି ଏବଂ ତା’ପରେ ବାନ୍ତି କରନ୍ତି । ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଆଚରଣ ଯାହା ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପେଟରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ଅଛି। ଘାସ ଖାଇବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରକାର ଡିଟକ୍ସ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦିଏ। ଯେତେବେଳେ ହାତୀ ଅସୁସ୍ଥ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ପାଚନକ୍ରିୟାରେ ସମସ୍ୟା ଥାଏ, ସେମାନେ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ମାଟି ଖାଆନ୍ତି। ଏହି ମାଟିରେ ଥିବା ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ ସେମାନଙ୍କର ପାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହାକୁ ‘ଜିଓଫାଜି ‘ କୁହାଯାଏ ।
ବିଲେଇମାନେ ବାରମ୍ବାର ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଚାଟିଥାନ୍ତି। ଏହା କେବଳ ପରିଷ୍କାର ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଶରୀରର ପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା କ୍ଷତିକାରକ ଜୀବାଣୁକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା । ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରେ । ଚଢ଼େଇ ଏବଂ ପାରା ଭଳି କିଛି ପକ୍ଷୀ ବାଲିରେ ଗଡ଼ି ବୁଲନ୍ତି । ଏହା କୌଣସି ଖେଳ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାୟ ଯେଉଁଥିରେ ସେମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପରରୁ ପରଜୀବୀ ବାହାର କରନ୍ତି । ଏହାକୁ ‘ ଧୂଳି ସ୍ନାନ ‘ କୁହାଯାଏ । ପ୍ରକୃତି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଏତେ ସୁନ୍ଦର ବୁଝାମଣା ଦେଇଛି ଯେ ସେମାନେ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କର ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରିପାରିବେ। ସେମାନେ କୌଣସି ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ଔଷଧ ବିନା ନିଜକୁ ସୁସ୍ଥ କରିପାରିବେ। ଏହା ଆମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଯେ ଯଦି ଆମେ ପ୍ରକୃତିର ନିକଟତର ରହିବା ଏବଂ ଏହାର ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବା, ତେବେ ଆମେ ଜୀବନ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉଭୟକୁ ଉନ୍ନତ କରିପାରିବା।
