କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ କେନ୍ଦ୍ର ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬-୨୭ରେ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିମନ୍ତେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସଂସ୍କାରର ଗତିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ତିନୋଟି କର୍ତ୍ତବ୍ୟର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଟି ହେଉଛି ଉତ୍ପାଦକତା ଓ ପ୍ରତିଯୋଗିତାକ୍ଷମତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ବିଶ୍ବର ଅସ୍ଥିରତା ବିରୋଧରେ ସହନକ୍ଷମତା ସୃଷ୍ଟି କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ଗତିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ଓ ତ୍ବରାନ୍ବିତ କରିବା। ଦ୍ୱିତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଟି ହେଉଛି ଲୋକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧି ପଥରେ ଦୃଢ଼ ଅଂଶୀଦାର କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର କ୍ଷମତାକୁ ବିକଶିତ କରିବା। “ସବକା ସାଥ, ସବକା ବିକାଶ”ର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ, ତୃତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟଟି ହେଉଛି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର, ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ସମ୍ବଳ, ସୁବିଧା ଏବଂ ସୁଯୋଗକୁ ସୁଗମ କରିବା। ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ତିନିସୂତ୍ରୀ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଲାଗି ଏକ ସହାୟକ ବାତାବରଣ ଆବଶ୍ୟକ। ପ୍ରଥମ ଆବଶ୍ୟକତା ହେଉଛି ଢାଞ୍ଚାଗତ ସଂସ୍କାରର ଗତିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା – ନିରନ୍ତର, ଅନୁକୂଳନଶୀଳ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ-ମୁଖୀ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ସଞ୍ଚୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା, ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାର ଦକ୍ଷ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ବିପଦ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ତଥା ସୁଦୃଢ଼ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତୃତୀୟତଃ, ଉତ୍ତମ ଶାସନ ପାଇଁ ଏଆଇ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସହାୟକ ହୋଇପାରିବ।
ଶ୍ରୀମତୀ ସୀତାରମଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭବନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ରଥମ ବଜେଟ୍ ଏକ ଯୁବଶକ୍ତି ଚାଳିତ ବଜେଟ୍। ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଅଭିନବ ଚିନ୍ତାଧାରା ଦ୍ବାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ଯାହାକି ବିକଶିତ ଭାରତ ଯୁବ ନେତା ସମ୍ମିଳନୀ ୨୦୨୬ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗତ ୧୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତି ସ୍ଥିରତା, ଆର୍ଥିକ ଶୃଙ୍ଖଳା, ନିରନ୍ତର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ କମ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଛି। ସରକାର ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ ଢାଞ୍ଚାଗତ ସଂସ୍କାର, ଆର୍ଥିକ କଟକଣା ଏବଂ ମୁଦ୍ରା ସ୍ଥିରତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ସାର୍ବଜନୀନ ନିବେଶ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଗୁରୁତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିଛନ୍ତି। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସ୍ୱାବଲମ୍ବନଶୀଳତାକୁ ମୂଳରେ ରଖି, ସରକାର ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ଏବଂ ଶକ୍ତି ନିରାପତ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଆମଦାନୀ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି। ନାଗରିକ-ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି, କୃଷି ଉତ୍ପାଦକତା, ପରିବାର କ୍ରୟ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ସାର୍ବଜନୀନ ସେବା ପ୍ରଦାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ସାତ ପ୍ରତିଶତର ଉଚ୍ଚ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ତଥା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଆମର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରୟାସକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛି।
ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଶ୍ବ ପରିସ୍ଥିତି ଯେଉଁଠାରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବହୁପାକ୍ଷିକତା ବିପଦରେ ଅଛି, ସମ୍ବଳ ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉତ୍ପାଦନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଛି। ଜଳ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ବିରଳ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଚାହିଦା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ଦେଶ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ସହିତ ଏକ ବିକଶିତ ଭାରତ ଆଡକୁ ଅଗ୍ରସର ହେବ, ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାର ସହିତ ଅଧିକ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡିତ ହେବ, ଅଧିକ ରପ୍ତାନି ଏବଂ ସ୍ଥିର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିବେଶକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବ। ସରକାରଙ୍କ ପଛରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଠିଆ ହେବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେବା ପାଇଁ ଏକ ପଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ କରିଥିଲେ। ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ସଫଳତାରେ ଏବଂ ସମ୍ଭାବନାକୁ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତାରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରି ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ବିକାଶର ଲାଭ ଯେପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାଷୀ, ଅନୁସୂଚିତ ଜାତି, ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତି, ଯାଯାବର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ଯୁବକ, ଗରିବ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବ ତାହା ସରକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଛନ୍ତି ।
ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି, ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଛି। ୨୦୨୫ ସ୍ବାଧୀନତା ଦିବସରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଘୋଷଣା ପରେ, ୩୫୦ରୁ ଅଧିକ ସଂସ୍କାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଜିଏସଟି ସରଳୀକରଣ, ଶ୍ରମ ଆଇନ ଏବଂ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଗୁଣବତ୍ତା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ସହିତ କେତେକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି, ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ସହିତ ଅନୁପାଳନ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣମୁକ୍ତ ଏବଂ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ସଂସ୍କାର ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଉଚିତ ରାସ୍ତାରେ ଅଛି ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିବା ଲାଗି ଏହାର ଗତି ବଜାୟ ରଖିବ। ଶ୍ରୀମତୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅଧୀନରେ ଛଅଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ: କ) ସାତଟି ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଅଗ୍ରଣୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍ପାଦନକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା; ଖ) ପୁରୁଣା ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରର ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରିବା; ଗ) “ଚାମ୍ପିଅନ୍ ଏମଏସଏମଇ” ସୃଷ୍ଟି କରିବା; ଘ) ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଏକ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରିବା; ଙ) ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା; ଏବଂ ଚ) ସହରାଞ୍ଚଳ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷେତ୍ର ବିକାଶ କରିବା।
ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ ଦ୍ବିତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେଉଛି ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ ଓ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଆମ ସରକାରଙ୍କ ଏକ ଦଶନ୍ଧିର ନିରନ୍ତର ଓ ଫଳାଫଳମୂଳକ ଉଦ୍ୟମ ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ କୋଟି ଜନତା ଦାରିଦ୍ର୍ୟରୁ ବାହରକୁ ଆସିଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାର ଯୁବ ଭାରତର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସେବା କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ପୁଣି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ, “ଶିକ୍ଷାରୁ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗ” ଉପରେ ଏକ ଉଚ୍ଚ-କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ସ୍ଥାୟୀ କମିଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯିବ। କମିଟି ବିକଶିତ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାହକ ଭାବେ ସେବା କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାର ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ସୁପାରିଶ କରିବ। ଏହି କମିଟି ଅଭିବୃଦ୍ଧି, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ରପ୍ତାନି ସମ୍ଭାବନାକୁ ସର୍ବାଧିକ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବ। ଏହି କମିଟି ଏଆଇ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ଆବଶ୍ୟକତାର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବ ଏବଂ ସମାଧାନ ସୁପାରିଶ କରିବ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତକୁ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନେତା ଭାବରେ ସ୍ଥାନିତ କରିବ ଏବଂ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ବିଶ୍ୱ ବଜାର ଅଂଶ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ। ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ତୃତୀୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସବକା ସାଥ୍ ଓ ସବକା ବିଶ୍ବାସ ସହ ସମନ୍ବିତ। ଏହା ପାଇଁ କେତେକ ଲକ୍ଷ୍ୟଭିତ୍ତିକ ଉଦ୍ୟମ ଆବଶ୍ୟକ : କ) କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ନାମମାତ୍ର ଚାଷୀଙ୍କ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ବ ଦେଇ ଉତ୍ପାଦକତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଉଦ୍ୟୋଗୀକରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଚାଷୀଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା, ଖ) ଜୀବିକା ନିର୍ବାହର ସୁଯୋଗ, ତାଲିମ ଏବଂ ଉଚ୍ଚମାନର ସହାୟକ ଉପକରଣ ଯୋଗାଇ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା, ଗ) ଦୁର୍ବଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଆଘାତ ଚିକିତ୍ସା ପାଇବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା, ଏବଂ ଘ) ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବୋଦୟ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା।
